Cehennem
Cahillik ve bilinçsizlik halinin sonucu
Geleneksel Anlam
Cehennem, ahirette kafir ve günahkarların ebedi azaba uğrayacağı korkunç bir ceza yurdudur. İçinde ateş, kaynar su, zakkum ağacı ve çeşitli işkencelerin bulunduğu tasvir edilir. Allah'ın emirlerine karşı gelen, şirk koşan ve büyük günah işleyenler cehennemle cezalandırılacaktır.
Cehennemin de farklı tabakaları vardır ve en ağır azap en alt katmandadır. Cehennem korkusu, geleneksel din anlayışında insanları doğru yola yönlendirmenin temel motivasyonlarından biri olarak kullanılır.
Yeniden Yorumlanan Anlam
Cehennem, cahillik, bilinçsizlik ve gaflet içinde yaşanan bir hayatın kendisidir. Kur'an'daki ateş ve yanma tasvirleri, gerçekliği göremeyen, aklını kullanmayan ve kör kabullerin içinde kaybolmuş insanın iç dünyasını simgeler. Bilgiden, hikmetten ve farkındalıktan yoksun bir yaşam, kendi içinde bir azaptır; cehennem bu azabın adıdır.
Şirk, yani hakikat dışında şeylere bağlanma, insanı bu bilinçsizlik ateşine sürükler. Cehennem ölüm sonrasına ait bir mekan değil, insanın kendi elleriyle inşa ettiği karanlık ve anlamsızlık halidir.