İsrailiyat
İslam tefsirini etkileyen yabancı kaynaklı anlatılar
Geleneksel Anlam
İsrailiyat, İsrailoğulları geleneğinden İslam kültürüne geçmiş olan rivayet ve anlatıların genel adıdır. Sahabe ve tabiin döneminde Yahudi ve Hristiyan kaynaklarından alınan bu bilgiler, özellikle tefsir ve kıssalar alanında İslami literatüre girmiştir. Geleneksel İslam alimleri İsrailiyatı üçe ayırır: Kur'an'la uyumlu olanlar kabul edilir, çelişenler reddedilir, hakkında hüküm bulunmayanlar ise ne tasdik ne de tekzip edilir.
Hz. Peygamber'in 'İsrailoğullarından nakledin, bunda bir sakınca yoktur' hadisi bu rivayetlerin sınırlı kabulüne dayanak gösterilmiştir.
Yeniden Yorumlanan Anlam
İsrailiyat, İslam düşünce tarihinin nasıl dış kaynaklı anlatılarla şekillendiğini gösteren kritik bir olgudur. Bu rivayetler, Kur'an tefsirlerine mitolojik unsurlar, abartılı mucize anlatıları ve akıl dışı detaylar ekleyerek metnin rasyonel mesajını perdelemiştir. Peygamber kıssalarına eklenen fantastik unsurların büyük bölümü İsrailiyat kaynaklıdır ve bu durum, Kur'an'ın sade ve akılcı dilini bulanıklaştırmıştır.
Bilinç temelli bir okuma yapabilmek için İsrailiyat katmanlarını ayıklamak, Kur'an metnini bu tortulardan arındırarak özüne ulaşmak zorunludur. İsrailiyat meselesi, rivayetlerin eleştirel süzgeçten geçirilmeden kabul edilmesinin düşünce dünyasını nasıl çarpıtabileceğinin somut bir örneğidir.